Psikolojik Otopsi Nedir?

Psikolojik Otopsi

İntiharın epidemiyolojisi ve etyolojisi konusunda bilgi edinmek amacıyla yurt dışında sıklıkla kullanılan bir yöntemdir. özellikle intiharı önleme çalışmaları esnasında psikiyatrik kriz araştırma merkezlerinin çalışma programında ve adli tıp kurumlarında bir rutin olarak yer alır. ülkemizde de birkaç yıl içinde uygulama sıklığı artacak gibi gözükmektedir.

psikolojik otopsi ölen kimsenin aile bireyleri, arkadaşları, doktorları ve meslektaşlarıyla, (eğer varsa) ölüm niyetini ve ölümün ne derece intihar olabileceğini açıklığa kavuşturmak için kapsamlı görüşmeler yapacak bir kişi yada bir ‘intihar ekibi’ tarafından yapılır. bu teknik ilk defa, intihar eden new york polis memurlarını inceleyen eski bir psikanalitik çalışmada daha açık uçlu ve daha az sistemli bir biçimde gregory zilboorg tarafından kullanılmıştır. amerika birleşik devletleri’nde geliştirilmiş ve en fazla orada kullanılmış olmasına rağmen psikolojik otopsiden avrupa, güney amerika, avustralya ve asya’daki araştırmacılar da yararlanmaktadır. washington üniversitesi tıp fakültesi’nden psikiyatr eli robins, 1950’lerde daha standartlaşmış bir görüşme biçimi geliştirmiş ve bunu st. louis’de birbirini takip eden yüz otuz dört intihar vakasının geçmişe dönük sosyal çevre temelli araştırmasını yürütmek için kullanmıştır. şimdiki psikiyatride bir klasik olan bu çalışma, intihar edenlerin hemen hepsinde ruh hastalığı olduğunun en açık göstergelerinden biridir.

klinik ve bilimsel bir araştırma metodu olarak psikolojik otopsi, 1950’lerin sonları ve 1960’lerın başlarında, los angeles bölgesinin baş adli tabibi olan theodore curphey ile birlikte çalışan los angeles intiharı önleme merkezi’nden norman farberow, robert litman ve edwin schneidman tarafından etkin bir şekilde kullanılmış ve geliştirilmiştir. onların ‘ölüm tahkikatı’ olarak adlandırdığı psikolojik otopsinin amacı kişinin ölümüne zemin hazırlayan süreçteki ruhsal durumunu yeniden canlandırmaktır. intihar ekibi’nin üyeleri kurbanın arkadaşları, ailesi ve doktorlarıyla çeşitli konular hakkında görüşür. bu konulardan bazıları şunlardır: ölüm sebebi veya yöntemi, kurbanın tıbbi ve psikiyatrik geçmişi, aile geçmişi, kurbanın stres, duygusal karmaşa ve ‘dengesizlik dönemlerine’ verdiği tipik tepki biçimlerinin yanı sıra kişiliği ve yaşam tarzı, ölümünden önceki günler, haftalar ve aylar zarfındaki üzüntü, baskı ve gerilimleri yada aksilik beklentisi, alkol ve ilaçların yaşam tarzı ve ölümündeki rolü, kurbanın kişisel ilişkilerinin yapısı, kurbanın ölüme veya intihara ilişkin bahsetmiş olabileceği fantezi, düş, düşünce veya önsezileri, kişisel veya çalışma alışkanlıklarındaki, yeme veya cinsel davranışlarındaki değişiklikler, yükselme, başarı ve planlar hakkındaki bilgi ve niyetin değerlendirmesi, intihar düşüncesi ve intihara yönelik davranışının ciddiyet derecesinin değerlendirilmesi ve görüşülen kişinin kurbanın ölümü hakkındaki tepkileri.

bu bilgilerin ve ölümün kendisinin ayrıntılı analizinin ışığında intihar ekibi kurbanın son günlerini tarif eder; sonra bulduklarını adli tabibe veya sorgu memuruna sunar. görünüşte iki anlama da gelebilen vakalarda çoğunlukla ekibin tavsiyesi intihar hükmü için ikna edici niteliktedir; bununla birlikte kimi durumlarda kanıtlar kaza kararına götürür.