Dersim Katliamı

[HeLin]

"yaşanılan korkunç olaylar nedeniyle adı daha sonra 'tunceli' olarak değiştirilen dersim, osmanlı devleti'nin ilk dönemlerinden bu yana özerk bir yönetime sahipti. ancak değişimin hızlandığı ve merkeziyetçiliğin arttığı tanzimat devri'nden itibaren bu yapı her değiştirilmek istendiğinde, dersim halkı buna direnç gösterdi.

cumhuriyet döneminde de özerk yapısını sürdürmek isteyen dersim halkı, askerlik hizmetine katılmaya ve vergi vermeye de karşı çıktı. 1930'larda devletin dersim'deki (şehri yönetmek üzere askeri vali atama gibi) uygulamalarına karşı bir dizi isyan yaşandı.

21 mart 1937 tarihinde seyyid rıza önderliğinde başlayan büyük isyan ise, 1938 yılının ekim ayına kadar bastırılamadı.

cumhuriyet gazetesi, gelişmeleri, 25 haziran 1937 tarihli nüshasında, 'tayyarelerimiz, şakilerin son sığınaklarını da bombaladı', 27 haziran 1937 tarihli nüshasında ise, 'tayyare filolarımız kaçmak isteyen şakileri şiddetle bombalıyor.' şeklinde duyurdu.

operasyonlarda toplam 50000 asker ve 40 savaş uçağı kullanıldı.9 yoğun bombardıman ve şiddetli kara saldırılarıyla onbinlerce kürt öldürüldü. dünya'nın ilk kadın savaş uçağı pilotu olan sabiha gökçen de, (atatürk'ün özel izniyle) dersim'i ilk bombalayan pilotlar arasındaydı. (1,2)

dersimlilerin o dönemde yaşananları bugün 'soykırım' olarak nitelendiriyor olmaları pek makul değilse de, onları böyle düşünmeye iten nedenler de yok değil.

dersim'de yaşananların canlı şahitlerinden albay hulusi yahyagil, yaşadıklarını anlatırken şunları söylüyor: '1938'de bizi dersim isyanını önlemeye ve bastırmaya memur etmişlerdi. bize verilen emir ise tek kelime idi: 'imha!' 'canlı bir şey bırakmayınız; genç-ihtiyar, çocuk-kadın ve saire.''10

necip fazıl kısakürek'in, bir kitabının 'doğu faciası' adlı bölümünde yer alan şu cümleler de aynı doğrultuda:

mazgirt tersemek nahiyesinin halkı doğranmakta... merhamet sahiplerinden biri, birle on yaşı arasında 20 kadar çocuğu alıp bir derenin içine saklamıştır. vaziyet birden haber alınıyor.

çocukların öldürülmeleri emri veriliyor. fakat bu emri yerine getirebilecek kimse zuhur edemiyor. en katı yürekliler bile, böyle müdafaasız masumlara silah kullanamayacaklarını söylemeye mecbur kalıyorlar. tecrübe birkaç akamete uğruyor ve hayli sıkıntı mevzuu oluyor. nihayet, en kara yüzlü çingeneden daha karanlık suratlı bir adam bulunuyor ve dere içinde titreşe titreşe bekleyen 20 masumun işi bitiriliyor.

murat suyunun kandan kıpkızıl aktığını görenler olmuştur.11"

Alıntı..

*Insanların yaşamlarını,köylerini,yok edip bunun adını farklı nitelendiren ve üstünü örten zihniyetlerin yitirilmiş yaşamlara olmayn saygılarının utanç verici ifadesi.. Bugün kalkıp  Onur öymen ağlayan annelerden,çoluk çocuktn bahsederken yitirilmiş insanları unuttu.Unuttu ve hayatının hatasını yaptı.. Binlerce masum insan öldürüldü acımasızca.Işinize gelince herkesin ve herşeyin arkasındasınız..Buyrun katledilen insanların hesabını verin o halde.

Kürtleri katledilir tarih bunu yazmaz.. İşbirlikçilerin kurduğu örgütün ceremesi bir halka çektirilir.. Seçim zamanları kürt türk kardeştir.. Ama artık yemez kimse bu ahkamları sayın öymen..

[Theodor]

cok kıydılar cok gencecik insanlara acımadan yok etti bu ülke her seferinde kendi evlatlarını.. hesabı olmadı hiç giden canların.. hep izledik sivasta maraşta corumda olduğu gibi.. her seferinde utandık her seferinde biraz daha azaldık..
şovenizm ve faşizm bizim tek düşmanlarımız ne zaman anlayacağız ?

[Azé]

Dersim'in sözde fethini meşrulaştırma adına yapılmış, katliamın ta kendisidir... Hala bekliyorum biri çıkıp da "katliam değildir, çünkü..." diye başlayan bi açıklama yapsın. Ama yok. Çünkü zihniyet o değil, şu: "Devlet adına katliam yapan da, bebekleri süngüleyip nehre atan da, mağaraya sıkıştırıp kadın erkek genç yaşlı herkesi yakan da, 20 çocuğu üşenmeden teker teker boğazlayan da şereflidir. buna karşı çıkan da teröristtir, haindir".

Öte yandan isyan diye anılmasına kahkalarla gülüyorum bir o kadar da ağız dolusu küfrediyorum..Yahu adama sorarlar; devlet ya da devletden önce uyruğu altında bulunulan osmanlı daha önce bu şehri fethetmiş miydi? Hayır, Osmanlı, Dersim'e giremediği için belirli anlaşmalarla burayı özerk bir yapıda bırakmış. Hal böyleyken, Dersim, ne insanlarını askere göndermiş ne de vergi vermiş. Bunda yanlış ne var? Daha doğrusu yaklaşık 90.000 kişinin öldürülmesi için geçerli bir sebep mi bu?

"bizi bir kamyona doldurdular.
tüfekli iki erin nezaretinde.
sonra o iki erle yük vagonuna doldurdular.
günlerce yolculuktan sonra bir köye attılar.
tarih öncesi köpekler havlıyordu.
aklımdan hiç çıkmaz o yolculuk,
o havlamalar, polisler.
duyarlığım biraz da o çocukluk izlenimleriyle besleniyor belki.
annem sürgünde öldü, babam sürgünde öldü"

Cemal Süreya

[Vigil]

Atatürk sağolsun katletti katlettirdi katledene onur belgelerini de verdi... Ama laf yok ona olsun 

[Jacobs]

Olay bir katliam değildir. Hakedene hakettiği cezanın verildiği sıradan bir olaydır.

[tAnInmAz]

Olay bir katliam değildir. Hakedene hakettiği cezanın verildiği sıradan bir olaydır.

sıradan olay mı )))))) masum insanlar öldü orada bunları göz ardı edilmesi cok kötü :S

[Jacobs]

Olayların başlangıcında o masum insanların karakol basıp askerleri öldürdüğünü de biliyorsundur herhalde ? Neyse bu konuda tartışmayacağım bunlar benim fikirlerim. Ve ben katliam demiyorum olaya. Hakedilmiş bir ceza diyorum.

[HeLin]

sözlük kurallarına uysanız.tartışmanızı özelde yapın.

[Jacobs]

Kuralları insanlar koyarlar, onlar çiğnendiği zaman suç işlenmiş olur değil mi ?
Bak işte tam da konusundayız.
Çiğnenmiş bir kural sonucunda, suç işlemiş insanların aldığı cezadır bu hadise...

Nasıl bağladım ?

[zzZZZzzz]

güzeldi..
acik oturum degil burasi:)

[Azé]

"Suç" işleyen insanlar almalı cezayı... Nedense devlet adına yapılanlar hiç bir zaman suç olmadı..Çünkü devlet adına yapılan herşey mübah.
Hadi bunu geçtim de bir katliam nasıl ceza oluyor... Ceza vermek istiyorsunuz da(hala bunu kabul etmiyorum o ayrı mevzu) çocukların o kadınların günahı neydi...
Yaklaşık 90.000 kişinin ölümünü hakedecek suç... Büyük iş.

[Jacobs]

Bu soru direk banaydı sanırım. Kimseyle tartışmayacağımı belirtmiştim fikirlerimde. Eğer bana değilse kusura bakmayın cevabım için. Olayı uzun uzadıya konuşmak isterdim ama siyaset konusunda uzlaşma olmaz ve benim de uzlaşmak gibi bir fikrim yoktur.

[Päris]

 

[SERKANs]

 

[Theodor]

neyse