|
Doğu'nun kalabalık ve gizemli ülkesi Hindistan... Kendine özgü yaşam tarzıyla
her zaman merak uyandıran bu büyülü diyar, baharat temeline dayanan mutfağıyla ilgi
çekiyor. Hindistan'a baharat ülkesi dememizin bir nedeni var elbette. Bu ülkenin mutfağında
yer alan her yemeğin kendine özel bir kaç baharat çeşidi var. Bir karışım olan köri,
siyah kimyon ve hardal taneleri, tarçın çubukları ve zencefil çok sık kullanılan
baharlar. Özel bir karışım olarak adlandırabileceğimiz körinin bilinen kesin bir
reçetesi yok. Tüm dünyada olduğu gibi Hindistan'da da çok sevilen bu baharatın
aileden aileye değişen formülleri var. Bir gelenek halinde kuşaktan kuşağa
aktarılan bu formüllerin her biri farklı aromaya sahip. Körinin yanı sıra Garam
masala da bir baharat karışımıdır. Garam masala 5-6 baharın karışımıyla elde
edilir.
Hindistan mutfağını bir bütün olarak değil de bölgelere göre incelemek
daha doğru bir yaklaşım. Kuzeybatı bölgesinin mutfağı yemek çeşidi zenginliğiyle
dikkat çekiyor. Bunların arasında en çok bilinen Biryani, pilav ve kuzu etinden yapılır.
Garam masala da özellikle bu bölgenin vazgeçilmezleri arasında. Kuzeyin diğer olmazsa
olmazları; yoğurt ve sarımsak. Yoğurtla birçok çeşit baharlı içecek de hazırlanır.
Doğu Hindistan yani Bengal bölgesi, hardal gibi sert aromalı baharlarıyla bilinir.
Yemeklerde ağırlıklı olarak sıvıyağ kullanan Bengalliler kırmızı et yerine deniz
ürünlerini tercih ederler. Güney Hindistan ise çok tüketilen hindistancevizi ile tanınır.
Bölgede hindistancevizi ile hazırlanan o kadar çok yemek var ki adeta tuz niyetine
kullanılıyor. Buğdayın yerini burada pirinç alıyor.
Yemeklerin bölgelere göre farklılık göstermesinde iklimin yanı sıra farklı dinler
de rol oynuyor. Örneğin; Hindular sığır eti, Müslümanlar domuz eti, Budistler ise
hiçbir et çeşidini tüketmiyor. Bu da onların yemek kültürü eğilimlerini
belirliyor. Dine göre belirlenen et seçimi bir anlamda sebzenin ön plana çıkmasını
sağlamış. Sebzeler her bölge ve mevsimde farklı. Sebzeyi pişirme şekli yanında
hangi yemekle sunulduğuna bağlı. Mercimeğin tüm ülkede kullanımı çok yaygın ve bölgesel
tercihlere göre farklılık gösterir.
Hindistan'da birçok din bulunmasına rağmen Hint yemek alışkanlıklarında etkisi olan
kültürler, Hindu ve Müslüman gelenekleridir. Her yeni göç dalgası kendi mutfak
alışkanlıklarını da beraberinde getirmiş. Ancak her yeni grup zaman içinde Hint
yemek özellikleri ve pişirme yöntemlerini benimsemiş ve bu sayede daha iyiye doğru
bir sentez oluşturmuşlar. Portekizliler, Farslar ve İngilizler Hint mutfağına önemli
katkılar yapmışlar. Çoğu Hindu bugün et yese de, Hindu vejetaryen geleneği
Hindistan'da oldukça yaygın. Mughlai yemekleri, kebaplar, kormalar ve köfteler, bir
pilav ve et yemeği olan Biryani, rogan josh, kil fırınlarda yapılan tandır et ve
tavuk yemekleri Hindistan'da bulunan Müslümanların ülke mutfağına olan katkıları.
Hindistan'ın İngilizlerle uzun yıllar süren ilişkisi Hint mutfağının tüm dünyada
tanınmasında büyük rol oynamış. Hintlilerin aperatife olan düşkünlükleri de
onlara İngilizlerden miras kalmış olsa gerek...
|
Hint mutfağındaki bu çeşitlilik ve renkliliğe tanık olup cazibesine
kapılmamak mümkün değil. Hint mutfağının pilav ve köriden ibaret olduğunu düşünenler
zengin bir kültürle karşılaşırlar. Çünkü pilav, sadece ülkenin belli bir
bölümüne özgüdür. Tek bir pişirme tarzının olmadığı ülkede yemeğe konulan
malzemeler ve pişirme yöntemleri 'evden eve' değişir desek abartmış sayılmayız.
Hindistan'ın mutfak geleneklerinin bir kısmı Oudh ve Haydarabad'da bulunan Moğol
saraylarında şekillenmiş. Keşmir bölgesinin mutfak temelini koyun eti oluşturur.
Hindistan'ın kıyı eyaletlerinden Goa ve Kerala'nın mutfak geleneklerinde balığın
özel bir yeri var. Goa ve Kerala'da yapılan yemeklerde bol miktarda hindistancevizi de
kullanılır. Goa'ya özgü deniz ürünleri olan yengeç, ıstakoz ve jumbo karidesin
pişirilmesine şarap ve vermut eşlik eder. Bölge insanının gelişmiş bir damağı
vardır. Kerala diğer güney eyaletleri gibi, gevrek börekleri ve ufalanmış pirinçle
hazırlanan tartları ile tanınır.
Gujarat ve Tamil Nadu'da ise güçlü bir vejetaryen gelenek bulunur. Et, bu iki
eyaletteki nüfusun ancak küçük bir kesimince tüketilir. Ancak binlerce yaratıcı
tarzda pişirilen sebze ve mercimek yemekleri olağanüstüdür.
Ülkenin spesiyal lezzetlerinden biri olan Tandoori'yi unutmamak gerekiyor. Tandoori'nin
pişirildiği 'Tandoor', içi yüksek ısılı kömürle dolu, duvarları çamurla sıvanmış
basit bir Hint fırınıdır. Bu tür yemekler sunan lokantaların camla çevrili özel
bölümlerinde Tandoori şefleri basit bir metal çubuk yardımıyla terbiye edilmiş bütün
tavuk ve kuzu parçalarını pişirirler. Fırının özelliğinden dolayı kısa sürede
pişirilen yemek Hint mutfağının geleneksel tadıdır. Yağ katılmayan Tandoori
etlerinin geleneksel olarak yoğurtla ikram edilmesi kilosunu korumak isteyenler için
ideal bir seçenek oluşturur. Ayrıca Hint restoranlarında değişik boylarda kaplara
konmuş soslu, sossuz birçok çeşit et, tavuk, sebze, bakliyat yemekleri ve garnitür
geniş bir tepside ikram edilir. Hindistan'ın diğer özel yemeklerinden kısaca
bahsetmek gerekirse; Punjab'a özgü Sarson kasaag, kömür ateşinde bütün bir gece
boyunca yavaş yavaş pişirilen yeşil hardal yemeğidir. Mevsimlik bir yemek olan Sarson
kasaag, yalnızca kışın bir veya bir buçuk ay boyunca kalın mayasız mısır ekmeği
ile tüketilir. Paubhaci, Bombay ve Gucarat'ta çok sevilen, tutulan yerel bir gıdadır.
Haşlanarak hazırlanan sebzeler sokak tezgâhlarında çöreklerle birlikte satılır.
Sokaklarda da satılan acı soslu küçük gevrek mezelere Bombay'da Bhelpuri, Delhi'de
Chaat adı verilir.
Hint mutfağına özgü tatlılar genelde yağlı ve yağsız süt, lor peyniri ve
şuruptan yapılır. Batılı damak tadına aşırı tatlı gelen Hint tatlıları ve
şekerlemeleri, asıl bu özellikleri nedeniyle ağır bir Hint yemeğinden sonra
sindirimi kolaylaştırmak amacıyla tercih edilir.
Hindistan'a özgü alkolsüz içkilerin başında ülke çapında sevilen Nimbu-pani
gelir. Nimbu-pani, şekerli veya tuzlu su ya da sodayla karıştırılmış ekşi limon
suyudur. Hint yemeklerinin yanında sık rastlanılan bir başka içecek, kuvvetlice çırpılmış
yoğurt ve sudan yapılan bir çeşit ayran olan Lassi'dir. Tropikal bir meyve veya
palmiye ağacından yapılan mayalı bir içki olan Feni'nin güçlü etkisi her içende
farklı bir reaksiyon yaratır. Ülkede çayın özel bir yeri var. Ancak Hindistan insanı
klasik çayı baharat, süt gibi malzemelerle tatlandırmayı seviyor. Aynı durum kahve için
de geçerli. Genel bir bilgiden sonra sıra Hindistan'ın tüm bölgelerine ait özel
lezzetlere geldi. İstanbul'da bulunan ve Hint mutfağının tek adresi olan Dubb
Restaurant'ta hazırlanan yemekler ülkenin renkli mozaiğinin bir göstergesi. |
İstanbul'daki Hint mutfağı
Osmanlı döneminde zengin kültür çeşitliğinin yaşandığı Sultanahmet, bu
yapısını günümüze kadar korumuş yerlerden biri ve bir süredir Hint restoranı
Dubb'a da ev sahipliği yapıyor. Mehmet Aras tarafından açılan Dubb, ağırlıklı
olarak Kuzey Hindistan yemeklerini hazırlasa da diğer bölgelerden de lezzetler sunuyor.
Aşçıbaşı Vinod Kumar Chouhan konuklara ülkenin en gözde spesiyallerini hazırlıyor.
Yemekler, geleneksel aroma ve tatlarına özen gösterilerek aslına uygun olarak
pişiriliyor. Hint mutfağından örnekleri de Dubb'ın şefi bizim için hazırladı.
Dubb: Alemdar Mah. İncili Çavuş Sok. No: 10
Sultanahmet-İstanbul
Telefon: 0212 513 73 08 |
|
Rendelenmiş havuç sıvıyağda kavrulur. Süt ve tozşeker ilave edilip
pişirilir. Üzeri kuru üzüm, beyaz fıstık ve badem ile süslenip servis yapılır. |
|
Basmati pirinç tuzlu kaynar suda diri kıvamda haşlanır. Haşlanmış fasulye,
havuç, bezelye, safran, karışık baharat (garam masala), kimyon, ezilmiş sarmısak,
tuz ve süt ilave edip dinlendirilir. Sıcak olarak servis yapılır. |
Samosa (Sebzeli Hint böreği)
Un, kekik tohumu ve tuz bir kapta harmanlanır. Azar azar su eklenip yoğrulur.
Üzerine nemli bir bez örtülüp 20 dakika bekletilir. İç malzeme için sıvıyağ
tavada ısıtılır. Kimyon ve kişniş tohumları;zerdeçal, kırmızı tozbiber;
kıyılmış sivribiber ve maydanoz; haşlanmış bezelye ile patates püresi eklenip karıştırılarak
pişirilir. Hamur rulo haline getirilip 1 cm kalınlığında dilimlenir. Her parça
merdaneyle ince açılır ve ortadan ikiye kesilir. Hamurlara külah şekli verilir. İçlerine
hazırlanan malzeme paylaştırılır. Kızgın sıvıyağda kızartılır. Sıcak olarak
servis yapılır.
|
Murç Hindostani (Kemikli tavuk kebabı)
Tavuk etleri; yoğurt, sarımsaklı zencefil, limon, acıbiber salçası,
kırmızı tozbiber, tuz ve baharat karışımı (garam masala) ile marine edilip
ızgarada pişirilir. |
|
Yoğurt, tozşeker, meyve konsantresi ve buz parçaları blenderden geçirilir.
Soğuk olarak servis yapılır. |
Evden eve ve bölgeden bölgeye değişimler gösteren 'Garam Masala' özel bir
bahar karışımıdır. Değişik oranlarda en çok 5 veya 6 baharla hazırlanan bu
karışım 'köri' tozundan daha az karmaşıktır. Tuz ve biberde olduğu gibi ya
servisten hemen önce ya da yemeğin pişmesine yakın eklenir. 'Klasik Hint Yemekleri'
kitabının yazarı Julie Sahni'ye göre son yıllarda 'Garam Masala'nın karakteristik
özellikleri eskiye göre değişim göstermiş.
25 gr kişniş tohumu
25 gr siyah kimyon tohumu
2x7 cm.lik çubuk tarçın
1 çay kaşığı tane karanfil
1 çay kaşığı tane karabiber
12 kakule
Yarım çay kaşığı besbase
2 defneyaprağı
Daha keskin ve acı olan özgün tadı zamanla giderek yumuşamış ve tatlımsı
olmuştur. Kişniş, kimyon, karanfil, tarçın, tane karabiber ve kabukları soyulmuş
kakule tohumlarının hepsi küçük bir değirmende öğütülür ve havanda dövülür.
Besbase ve defneyaprağı eklenir ve harmanlanır. Cam şişe veya kavanoza doldurulur.
Kapağı sıkıca kapatılıp 2 ay süreyle serin ve ışık almayan bir yerde
bekletilebilir. |